HALİL YENİAY İLE SÖYLEŞİ Yazdır E-posta

 

Özellikle kısa sap sazlarla tekne formları daha genişlemeye başladı, ben saz teknesinin dar ağızlı ve keskin hatlara sahip olması gerektiğini düşünüyorum, ne dersiniz?

 Vallahi bilemiyorum,piyasada senin dediğin gibi kısa saplı geniş tekneli sazlar alınıyor. Bunu çalacak kişinin bilmesi gerekli ki o form değişmesin. 

Yani çalan kişiler bilinçsiz mi? 

Evet, bilinçsiz. Ellerine alıp tangır tungur çalıyorlar. 

Sazı özellikle tekne formu açısından standardizasyonu gerekli mi?

 Sazı mutlaka bir yere oturması lazım.Herkes kafasına göre yapıyor, sonra saz satılıyor gidiyor. Aslında bir şeyi (standardı) olması lazım. 

Biraz da Yusuf Usta’dan bahsedebilir miyiz. 

Yusuf sazı biraz daha geliştirdi. Cafer Açın biraz yardımcı oldu ona.

 Ne konuda, ölçüler konusunda mı? 

Sanıyorum. 

Cafer Açın’ın ses konusunda, göğüs takma konusunda bir tekniği, tarzı var mıdır? 

Vallahi var, kitabı var kendisinin ama benim kafama göre değil. 

Sanıyorum sizin yada Yusuf Usta’nın üzerinde ses açısından bir etkisi olmadı.

Hayır, bende olmadı, biraderi de sanmıyorum.

İlk defa siz ikinizin düz göğüs taktığı söyleniyor , doğru mu? 

Biz gene de bombeli yapıyorduk. Ama bunu Neşet de söylüyor burada (yine Bozkırın Tezenesi kitabını gösteriyor). Birgün Tavşancı’ya gelmiş, “Usta bana düz göğüslü bir saz yap demiş. Tavşancı da “ben yapamam ama Yusuf yapsın “ demiş. O zamanlar birader Tavşancı ile birlikte çalışıyor. Birader  o sazı yapmış ve o sazla birlikte daha da parladı. Ben de Neşet’e düz göğüslü saz yaptım. Ama götürmüş göğsünü daha da düzleştirmek için ütü basmış. 

Bağlamada şimdi kullandığımız ses deliğini eskiden de kullanıyor muydunuz?

Eskiden yoktu. Orhan Subay ilk defa açtırdı, sonra herkes açmaya başladı.

Göğüste delik varmıydı? 

Vardı, şişi ısıtır, birkaç yere minik delikler açılırdı. 

O delikler işe yarar mıydı? 

Yaramaz olur mu, sesin kapalılığını alırdı, bir üfürüm olurdu. 

Alevi geleneğinde saz yapımının özel bir yeri var mı?Kutsallığı var mı? 

Alevi geleneğinde sazın bir yeri var, ama kutsallığı… sanmıyorum. Öyle yorumlayanlar var ama ben öyle düşünmüyorum. 

Saptaki kırma açısı ilk ne zaman çıktı? 

Tam bilmiyorum, ben de önceleri düz yapardım. Sanıyorum ilk Orhan Subay yaptırdı, çok da iyi oldu.



 

 
 

 
 
 

sazadair © 2006

tasarım:enisali